نمایندگی
شهرها
پشتیبانی
محصولات
فروش
محصولات
کتابخانه مذهبی
قرآن کریم (متن کامل، ترجمه، قرائت و ...)
 
نظرسنجی
سوالی برای نظر سنجی وجود ندارد
نظرات سایرین  |  آرشیو نظرسنجی
فلسفه مرثیه و عزاداری
پيامبر و اهل بيت ع / جايگاه مدح و مرثيه / فلسفه مرثیه و عزاداری

فلسفه مرثیه و عزاداری

گریه و خنده از عوارض وجودی انسان است، كه بسیاری از حالات روحی و درونی انسان در این دو، بروز و ظهور پیدا می كنند و فطرت انسان بر این نهاده شده كه در هنگام از دست دادن محبوب، اندوهگین و در هنگام شادی آنها، خشنود می شود.([1]) و غالباً این اندوه و شادی باعث بروز گریه و خنده می شوند و دین مبین اسلام كه قوانین آن با فطرت مطابق([2]) است; بر این امر صحّه گذارده و پیامبر اكرم - صلی الله علیه وآله - و صحابه ایشان به خاطر از دست دادن عزیزان خود غمگین می شدند و گریه می كردند كه موارد متعددِ آن در متون شیعه و اهل سنت نقل شده، از جمله گریه پیامبر - صلی الله علیه وآله - برای پسرش ابراهیم([3]) یا برای فاطمه بنت اسد.([4])

حال اگر ما شیعیان در مصیبت ائمه اطهار - علیهم السلام - مرثیه، عزاداری و گریه می كنیم به این دلیل است كه آنان محبوب ما هستند و تار و پود وجودمان، با عشق و محبّت آنان عجین شده و این اظهار محبت در حقیقت اداء حق رسالت است چرا كه پیامبر - صلی الله علیه وآله - در ازای رسالت و هدایت گری خویش، فقط مودتِ ذی القربی را طلب نموده: (قل لا اسئلكم علیه اجراً الا الموده فی القربی) با توجه به این كه خودِ اهل سنت گفته اند كه منظور از قربی فاطمه(علیها السلام)، علی- علیه السلام - و فرزندان اوست.([5]) و محبّ واقعی كسی است كه در شادی آنان مسرور و در مصیبت آنان اندوهگین باشد و این اختصاص به زمان رسول اللّه - صلی الله علیه وآله - ندارد، بلكه برای تمام أزمنه و كل مسلمانان ثابت است و هر مسلمانی در هر كجا و هر زمان موظّف به اداء حق رسالت است. و حتی در عزای امام حسین- علیه السلام - به خاطر ضایع شدن اجر رسالت و جاری شدن ظلم و جور در حق اهل بیت - علیهم السلام - و ذوی القربی پیامبر - صلی الله علیه وآله - آسمان و زمین گریستند و این مطلب را مفسرین شیعه و اهل سنّت در ذیل آیه (فما بكت علیهم السماء و الارض و ما كانوا منظرین) ذكر كرده اند.([6])

هم چنین از رسول گرامی اسلام - صلی الله علیه وآله - نقل شده: (الزموا مودتنا اهل البیت فانه من لقی اللّه و هو یحبّنا دخل الجنّه بشفاعتنا)([7]) «همیشه با مودت ما اهل بیت همراه باشید، پس كسی كه در روز قیامت خداوند را ملاقات كند در حالی كه ما را دوست بدارد به واسطه شفاعت ما داخل بهشت خواهد شد.»

و به قول شافعی:

یا اهل بیت رسول اللّه حبكم

فرض من اللّه فی القرآن أنزله([8])

نكته دیگر اینكه مرثیه و عزاداری در مصائب ائمه - علیهم السلام - در واقع یك حركت اجتماعی بر ضد ظلم و جور و احیاء عدل و سنّت پیامبر - صلی الله علیه وآله - است چرا كه بنی امیّه; كه به گفته خود اهل سنت، از طرف پیامبر - صلی الله علیه وآله -، شر الملوك نامیده شدند([9])و هم چنین بنی عباس، با خیانت ها و ستم هایی كه در حق اهل بیت - علیهم السلام - روا داشتند اجر رسالت را ضایع نمودند و مسیر اسلام را منحرف ساختند و عزاداری شیعیان در حقیقت اظهار برائت از ستمگران زمان و زنده كردن ارزشهاست و یكی از نمونه های بارز آن انقلاب اسلامی ایران است كه مردم با الهام از مكتب عاشورا و قیام امام حسین- علیه السلام - بر علیه حاكمان جور قیام نمودند و به ارزش های اسلامی جان تازه ای بخشیدند.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]- جعفر سبحانی، بحوث قرآنیه فی توحید و الشرك (مؤسسه امام صادق(علیه السلام)، 1419، چاپ اول) ص 140.

[2]- «فطرت اللّه التی فطر الناس علیها» قرآن كریم، سوره روم،آغŒه30.

[3]- صحیح مسلم (بیروت، دار احیاء التراث العربی) ج 4، ص 1808، ح 2315.

ـ صحیح بخاری (بیروت، دار احیاء التراث العربی) ج 2، ص 105.

[4]- حاكم نیشابوری، مستدرك علی الصحیحین (بیروت، دار المعرفه) ج 3، ص 108.

[5]- طبرانی، معجم كبیره (بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ 2، 1404) ج 3، ص 47، ح 2641.

ـ فخر رازی، تفسیر كبیر (بیروت، دار احیاء التراث العربی) ج 27، ص 166.

ـ نور الدین هیثمی، مجمع الزوائد (بیروت، دارالكتب العربی، چاپ سوم) ج 7، ص 103.

ـ زمخشری، كشاف (دارالكتب العربی) ج 4، ص 219.

[6]- تفسیر قرطبی (بیروت، دار احیاء التراث العربی) ج 16، ص 141.

ـ ابن كثیر، تفسیر القرآن العظیم (بیروت، دار المعرفه، 1402 هـ) ج 4، ص 142.

ـ طبری، جامع البیان فی تفسیر القرآن (بیروت، دارالمعرفه، 1407) ج 25، ص 74.

[7]- ابن حجر هیثمی، صواعق المحرقه، باب 11، فصل 1، مقصد 2، ص 173.

ـ معجم الزوائد، همان، ج 9، ص 172.

ـ طبرانی، معجم الأوسط (ریاض، مكتبه المعارف، چاپ اول، 1407 هـ) ج 3، ص 122، ح 2251.

[8]- قندوزی، حنفی، ینابیع الموده (دار الاسوه، چاپ اول، 1416) ج 3، ص 103.

[9]- صحیح ترمذی (بیروت، دار احیاء التراث العربی) ج 4، ص 503، ح 2226.

 

No
ثبت نظر
نام
متن
تقویم تاریخ
۱ ۱۳۹۶ شنبه ۱ مهر

شماره سفارش

 

اوقات شرعی